loading...
سرویس سایت سایت رزبلاگ بزرگترین سرویس ارائه خدمات سایت نویسی حرفه ای در ایران

سرزمینم ایران

ایرانی ام و عاشق ایران

کانال ایرانشناسی

 سلام. ضمن تبریک این ایام.فرشته برای این وبلاگ کانال هم درست کردم عزیزانی که به ایرانشناسی علاقه دارن حتما کانال ما را در ایتا دنبال کنید.

آدرس کانال :   @iranviranshenasi

نظرات و پیشنهاداتتان را در مورد وبلاگ و کانال با ما در میان بگذارید . دوست داید چه مطالبی در وب و کانال قرار گیرد. جا های تاریخی،تفریحی، طبیعت، کوه، دریا ها، شهر ها یا .....

کانال

بازدید : 53 تاریخ : چهارشنبه 13 فروردين 1399 زمان : 12:52 نویسنده : ف.م.ن نظرات ()

صدور فرمان مشروطیت

مظفرالدین شاه فرمان مشروطیت را در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ امضا کرد

 

14 مرداد؛ سالروز صدور فرمان مشروطیت

14 مرداد مصادف با سالروز صدور فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین  شاه قاجار است. در واقع فرمان مشروطه دستور تشکیل مجلس شورا در ایران و ثمره تلاش های آزادیخواهان وطن برای رهایی از استبداد مطلق شاهنشاهی است.

جنبش مشروطه

جُنبِشِ مَشروطه، جنبش مشروطه‌خواهی، جنبش مشروطیت، انقلاب مشروطه مجموعه کوشش‌ها و رویدادهائی است که در دوره مظفرالدین شاه قاجار و سپس در دوره محمدعلی شاه قاجار برای تبدیل حکومت استبدادی به حکومت مشروطه رخ داد و به تشکیل مجلس شورای ملی و تصویب نخستین قانون اساسی ایران انجامید.

 

14 مرداد ماه 1285 شمسی مظفرالدين شاه با خواست چهارگانه متحصنين در قم و شهرري و... كه شمار آنان به بيش از ده هزارتن رسيده بود موافقت كرد و دستور داد كه كالسكه هاي سلطنتي و درشكه هاي موجود در تهران براي باز گرداندن متحصنين به شهرري فرستاده شوند و در تهران با عين الدوله رئيس الوزراء براي اجراي خواستهاي خود مداكره كنند. 

اين مذاكرات ماه بعد (ژانويه سال 1906 ) به صدور فرمان تاسيس عدالتخانه (مجلس شورا) انجاميد. 

انقلاب مشروطيت با گران شدن قند و شكر به علت جنگ ژاپن و روسيه در خاور دور، آغاز شده بود و روي بهاي ساير اجناس تاثير گذاشته بود، زيرا كه علاء الدوله حاكم تهران بدون توجه به علت گراني كه از خارج تحميل شده بود چند تاجر از جمله سيد هاشم قندي را فلك كرده بود كه بازاريان به روحانيون متوسل شدند و اعتراض و اعتصاب و تحصن آغاز شد.

در اين ميان روحانيون با فروش زمين مجاور امامزاده سيد ولي با اجازه شيخ فضل الله نوري به بانك روس مخالفت كردند و مردم باتخريب عمارتي كه در آن زمين در حال احداث بود جرات بيشتري براي اعتراض كردن به دست آوردند و بر دامنه اعتراضات و اعتصابات افزوده شد تا به تاسیس مجلس ملی انجامید. 

هر چند که دوره استبداد صغیر محمد علی شاهی دوره سرکوب جنبش مشروطه بود، اما مجاهدت‌های سرداران و ملت مقاوم ایران از بختیاری‌های دلاور گرفته تا آذری‌های سلحشور در نهایت با تسخیر پایتخت به دست مشروطه خواهان پایان یافت و محمد علی شاه به سفارت روسیه پناهنده شد و به او امان داده شد تا از کشور خارج شده و به بندر  ادسا در روسیه بگریزد

پیشینه انقلاب مشروطه
از اوائل پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار ناخشنودی مردم از ستم وابستگان حکومت رو به افزایش بود. تأسیس دارالفنون و آشنایی تدریجی ایرانیان با تغییرات و تحولات جهانی، اندیشه تغییر و لزوم حکومت قانون و پایان حکومت استبدادی را نیرو بخشید.
نوشته‌های روشنفکرانی مثل حاج زین‌العابدین مراغه‌ای و عبدالرحیم طالبوف و میرزا فتحعلی آخوندزاده ومیرزا ملکم خان و میرزا آقاخان کرمانی و سید جمال الدین اسدآبادی و دیگران زمینه‌های مشروطه‌خواهی را فراهم آورد. سخنرانیهای سیدجمال واعظ و ملک المتکلمین توده مردم مذهبی را با اندیشه آزادی و مشروطه آشنا می‌کرد. نشریاتی مانند حبل المتین و چهره‌نما و حکمت و کمی بعد ملانصرالدین که همه در خارج از ایران منتشر می‌شدند نیز در گسترش آزادی خواهی و مخالفت با استبداد نقش مهمی داشتند.

کشته شدن ناصرالدین شاه به دست میرزا رضای کرمانی که آشکارا انگیزه خود را قطع ریشه ظلم و نتیجه تعلیمات سیدجمال الدین دانسته بود، کوشش بیشتر در روند مشروطه‌خواهی را سبب شد.

چگونگی آغاز انقلاب مشروطه
اگرچه از مدتی قبل شورش‌ها و اعتراضاتی در شهرهای ایران علیه مظالم حکومت رخ داده بود اما شروع جنبش را معمولاً از ماجرای گران شدن قند در تهران ذکر می‌کنند. علاءالدوله حاکم تهران هفده نفر از بازرگانان و دو تن سید را به جرم گران کردن قند به چوب بست. این کار که با تأئید عین الدوله صدراعظم مستبد انجام شد اعتراض بازاریان و روحانیان و روشنفکران را برانگیخت. اینان در مجالس و در مسجدها به سخنرانی ضد استبداد و تأسیس عدالتخانه یا دیوان مظالم پرداختند.

 جنبش مشروطه

خواست برکناری عین‌الدوله و عزل مسیو نوز بلژیکی و حاکم تهران و حتی عسگر گاریچی به میان آمد و اعتصاب در تهران فراگیر شد. عده‌ای از مردم و روحانیان به صورت اعتراض به مسجد حضرت عبدالعظیم رفتند و در آن جا تحصّن کردند. مظفرالدین شاه وعده برکناری صدراعظم و تشکیل عدالتخانه را داد و علما با احترام به تهران بازگشتند. هنگامی که مظفرالدین شاه به وعده خود عمل نکرد علما از جمله سیدین سندین، آقا سید محمد طباطبائی و آقا سیدعبدالله بهبهانی، به قم رفتند و تهدید کردند که کشور را ترک خواهند کرد و به عتبات عالیات خواهند رفت.

بازاریان و عده زیادی از مردم به تحصن در سفارت انگلیس اقدام نموده و خواهان آزادی علما و تشکیل عدالتخانه شدند. عین الدوله با گسترش ناآرامی‌ها در شهرهای دیگر استعفا کرد و میرزا نصرالله خان مشیرالدوله صدراعظم شد. در ابتدای حرکت، مسٔلهٔ اصلی، عدالتخانه و عدالتخواهی بود و به همین دلیل نهضت مشروطه را در ابتدا نهضت عدالتخانه می‌گفتند. با اوجگیری نهضت، به تدریج مسأله پارلمان و محدود کردن قدرت شاه مطرح شد.

 

نحوه پیروزی اولیه و شکست نهایی انقلاب مشروطه
با ادامه اعتراضات مردم با دو مهاجرت و نیز خواسته مردم مبنی بر عزل عین‌الدوله و همچنین اندیشه تأسیس مجلس شورای ملی در افکار مردم شاه مجبور به برکناری عین‌الدوله شد و با تأسیس مجلس موافقت کرد. بالاخره مظفرالدین شاه فرمان مشروطیت را در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ امضا کرد. علما و دیگرانی که به حضرت عبدالعظیم و قم رفته بودند بازگشتند و تحصن در سفارت انگلیس پایان یافت. مردم صدور فرمان مشروطیت را جشن گرفتند.

 

پس از تهیه نظامنامه انتخابات و امضای آن بوسیلة شاه انتخابات مجلس در شهریور 1285 هـ .ش برگزار شد و نخستین مجلس مشروطه در مهر ماه همان سال گشایش یافت این مجلس نوشتن قانون اساسی رابه کمیته‌ای منتخب واگذار کرد.

 این کمیته به سرعت با بهره‌گیری از قوانین اساسی بلژیک و فرانسه قانون فراهم آورد و به امضای شاه رساند. شاه بیمار اندکی بعد از امضای قانون اساسی درگذشت ومحمد علی شاه به سلطنت رسید. در این زمان، اهداف و ماهیت جناحهای مختلف آشکار می‌شد. بعضی از روزنامه‌های نوظهور مقدسات مذهبی مردم را مورد حمله قرار می‌دادند گروهی از روحانیون تهران به رهبری شیخ‌فضل‌ا… نوری به منظور رویارویی با این تحرکات، مشروطه خواهان را به باد انتقاد گرفتند و با تجمع در حرم حضرت عبدالعظیم خواستار مشروطة مشروعه شدند.

در زمان محمد علی شاه متمم قانون اساسی تدوین شد و به امضای شاه رسید. این متمم که در آن حق نظارت پنج مجتهد بر قوانین در نظر گرفته شده بود. به اصرار روحانیانی مانند شیخ فضل‌ا… شکل گرفت.

روحانیون مشروطه

محمد علی شاه برای رویارویی با مشروطه خواهان در پی بهانه بود و دولت روسیه نیز به عنوان حامی در کنار او قرارداشت. حمله به کالسکة شاه که برخی از مورخان آن را نقشه دربار شمرده‌اند بهانه‌ای مناسب در اختیار شاه نهاد. او در دوم تیر ماه 1287 هـ .ش به پیشنهاد لیاخوف فرمانده روسی قزاق‌ها فرمان حمله به مجلس را صادر کرد. هر چند در ظاهر همه چیز به سود شاه تمام شد ولی سرانجام مقاومت علمای نجف که در فتوای خود به دفاع از نهضت و سرزنش محمد علی شاه پرداختند تلاش ستارخان و باقرخان به فتح تهران و برکناری محمد علی شاه و به قدرت رسیدن فرزند دوازده ساله‌اش انجامید.


پس از آن، افول مشروطه آغاز شد حضور روسها در شمال و انگلیسیها در جنوب کشور و مداخلات بی‌اندازة آنها که موجب ضعف قدرت مرکزی می‌شد. اعتماد به مخالفان مشروطه مانند عین‌الدوله، قدرت یافتن مجدد فرصت‌طلبان، خانها و اشراف قدیمی، آغاز جنگ جهانی اول، قحطی‌های وسیع، عدم موفقیت دولت در تأمین امنیت و معیشت مردم و ناخشنودی فراگیر ملت، زمینه را برای ظهور دوبارة استبداد فراهم ساخت.

عوامل شکست مشروطه
عوامل شکست مشروطه را می‌توان به دو دسته خارجی و داخلی تقسیم کرد:
- عوامل خارجی
اتحاد دولتهای روسیه و انگلیس در مقابل خطر آلمان و تقسیم ایران در قرارداد 1907م و اشغال ایران در جنگ اول به دست قدرتهای درگیر از عوامل خارجی دارای نقش در شکست مشروطه‌اند. به توپ بستن مجلس توسط نیروهای روس، اشغال و جرم و جنایت توسط نیروهای نظامی روسها در شمال و انگلیسیها در جنوب، آغاز جنگ جهانی اول، افزایش قحطی، گرسنگی و بیماری و مرگ و میر نیز مردم را از فکر مشروطه بیرون می‌کرد و حتی برخی همه این بلاها را بلای مشروطه می‌دانستند.

 

  • عوامل داخلی
    از جملة عوامل داخلی شکست مشروطه، می‌توان به ماهیت کاملاً متفاوت نیروهای مشروطه خواه اشاره کرد. مشروطه انقلابی نبود که برخواست و اندیشة یک طبقه یا نیروی اجتماعی خاص استوار باشد. گروهها و نیروهای اجتماعی متعددی مشروطه را ایجاد کردند. آنها به جای گفتگو با هم به درگیریهای فیزیکی، تهمت و افترا، ترور و خشونت دست می‌زدند زیرا هنوز استبداد حاکم بر جامعه بود.         منبع از سایت بیتوته

اشاره:
14 مرداد ماه امسال(1393 شمسی)، یک صد و ششمین سال روز صدور فرمان مشروطیت است. 14 مرداد ماه 1285 هجری شمسی، مظفر الدين شاه قاجار با خواست چهارگانه متحصنين در قم، شهر ري و... كه شمار آنان به بيش از ده هزارتن رسيده بود، موافقت كرد و دستور داد كه كالسكه هاي سلطنتي و درشكه هاي موجود در تهران براي باز گرداندن متحصنين به شهرري فرستاده شوند و در تهران با عين الدوله(رئيس الوزراء) براي اجراي خواست هاي خود مذاكره كنند.
انقلاب مشروطيت با گران شدن قند و شكر به علت جنگ ژاپن و روسيه در خاور دور، آغاز شده و روي بهاي ساير اجناس تاثير گذاشته بود، زيرا كه علاء الدوله(حاكم تهران) بدون توجه به علت گراني كه از خارج تحميل شده بود چند تاجر از جمله سيد هاشم قندي را فلك كرده بود كه بازاريان به روحانيون متوسل و اعتراض و اعتصاب و تحصن آغاز شد.
مقاله پیش رو،  در پی روشن ساختن زمینه بروز، علل ایجاد کننده و شرح حوادث  دوران یک ساله «استبداد صغیر» است. امید است که مقبول علاقه مندان افتد و خوانندگان عزیز پس از مطالعه نگارنده را به موارد اشتباه مطلع سازند.

1-    نهضت مشروطیت
نهضت آزادی خواهی، ضد استبدادی و ضد استعماری مشروطیت، که پس از پذیرش اسلام، درخشان ترین رویداد سیاسی – اجتماعی ایران محسوب می گردد، از نخستین سال های سلطنت ناصرالدین شاه اندک اندک آغاز شد و تا پایان حکومت قاجاریان ادامه یافت.
هدف مردم مسلمان که عقب ماندگی کشور و فساد وستم شاهان قاجار و سلطه بیگانگان به جان آمده بودند، آن بود که با این نهضت از بند حاکمان ظالم و سلطه آن ها، رهائی یابند و قوانین اسلام را به اجرا در آورند.
از عوامل متعددی که، در کنار رهبری روحانیان و روشنفکران آگاه و دلسوز، به بیداری مردم انجامید می توان به این موارد اشاره کرد: انتشار روزنامه و کتب مذهبی، ورود مظاهر تمدن غرب از قبیل تلگراف، برق، دوربین عکاسی و تلسکوپ، تاسیس مدرسه نظام، آموزش و رواج زبآن های خارجی، رونق علوم جدید، ورود صنایع نوین مانند ذوب آهن و مس، پارچه بافی، کبریت سازی، ایجاد کارخانه تفنگ سازی و ... .
در این میان عواملی وجود داشت که بر شتاب این نهضت افزود. این عوامل به طور خلاصه عبارتند از:
-واگذاری امتیاز به بیگانگان و استقراض های فراوان از آن ها؛
-ستم و بی عدالتی بی اندازه حاکمان و درباریان؛
-فساد فراگیر و هرج و مرج در کشور.
نهضت مشروطیت ایران سر انجام با صدور فرمان مشروطیت در سال 1324هـ.ق به پیروزی نهایی نزدیک شد و نتایج درخشانی نیز در پی داشت، ولی متاسفانه به علل متعددی– که ما به برخی از آن ها اشاره خواهیم کرد – به نتیجه کامل نرسید و با موانع فراوانی برخورد کرد!.
یکی از مواردی که در روند این نهضت وقفه ایجاد کرد و تا مدتی باعث دور ماندن اهداف مردم در مبارزه گردید، دورانی است که از به توپ بستن مجلس در تیر ماه 1287هـ. ش آغاز می شود و در تیر ماه 1288هـ.ش(حدود 1 سال) با پناهنده شدن محمدعلی شاه به سفارت روس پایان می پذیرد. این دوران را « استبداد صغیر» نامیده اند .
هر چند که دوره استبداد صغیر محمدعلی شاهی دوره سرکوب جنبش مشروطه بود، اما مجاهدت‌های سرداران و ملت مقاوم ایران از بختیاری‌های دلاور گرفته تا آذری‌های سلحشور در نهایت با تسخیر پایتخت به دست مشروطه خواهان پایان یافت و محمدعلی شاه به سفارت روسیه پناهنده شد و به او اجازه داده شد تا از کشور خارج شده و به بندر  ادسا در روسیه بگریزد.

2-    محمدعلی شاه در رأس قدرت
پس از مرگ مظفرالدین شاه، فرزندش محمدعلی میرزا در سال 1285 هـ.ش برابر 1324 هـ.ق تاج گذاری نمود. اگر چه او در دوران ولی عهدی خود و حتی پس از نشستن بر تخت سلطنت موافقت خود را با مشروطیت و تخفیف ظلم و ستم و اجرای قانون اساسی اعلام کرده بود، اما پس رسیدن به حکومت، تلاش های مخفیانه و علنی را برای نابودی آن به دلیل وابستگی مطلق به روسیه و عدم اطمینان به سران مشروطه و مجلس آغاز کرد.
از سوی دیگر، طبیعت مستبد او مانع از آن بود که دست از حکومت مطلقه شاهی بکشد و تسلیم خواست مردم و علمای دین به عنوان نمایندگان مجلس شورای ملی بشود. (1)
او بی اعتنائی خود به مشروطیت و نماینگان مجلس را ابتدا در مراسم تاج گذاری آشکار ساخت، زیرا در آن مراسم با اینکه از بزرگان و نمایندگان خارجی دعوت شده بود ولی از نمایندگان مجلس شورا هیچ گونه دعوتی به عمل نیامده بود و یکی از آزادی خواهان در مجلس گفت: «سلطان ملت است و باید از طرف ملت تاج شاهی بر سرش گذاشته شود». (2)
اما افکار و اندیشه هاي شاه با این سخنان خيلي فاصله داشت او ملت را برده خود مي پنداشت و آن ها را لایق براي مداخله در امور كشور و مشورت در سیاست و تصمیم گيري نمي دانست.
جالب اينكه وقتي صدر اعظم تاج شاهی را وارونه بر سر شاه گذاشت، نمایندگان مجلس آن را به فال بد گرفتند و حتی بعضی از نمایندگان معتدل نتوانستند سکوت کنند و اظهار داشتند: اطراف شاه را كساني گرفته اند كه راضی به پیشرفت كشور نيستند و نمی خواهند، قانون در مملکت حكم فرما گردد و این سخنان را علی رغم ترس و محافظه کاریشان ابراز مي کردند. (3)

3-    عملكرد مجلسيان و موضع شاه
پس از انجام انتخابات و برگزيده شدن 60 نفر(4) از طبقات مختلف مجلس افتتاح شد، از جمله عملکرد های مجلس رد لايحه دولت در مورد استقراض از دُول روسیه و انگلستان و تصمیم به تأسیس بانک ملّي را مي توان نام برد. (5)
از ديگر خدمات بزرگ مجلس، تصميم به از بين بردن بساط ملوک الطوايفي از كشور، محدود نمودن قدرت فئودال ها، اُمرا و حُکام شهرستان ها، تعدیل و اصلاح بودجه مملکت را كه بسیار نابسامان بود، مي توان خاطر نشان كرد.
از اتلاف بودجه كشور كه مصرف اعیان و اشراف و شاه زادگان، روحانیون درباری، مجالس جشن و عیش و نوش و مسافرت هاي خارجی مي شد به وسیله اين تصمیم گيري مهم جلوگیری شد، به طوری كه عکس العمل شاه و درباریان بسیار شدید بود، كه همه حیات از جرأت و رشادت نمایندگان مردمي مي كرد كه منافع و قدرت دستگاه را به خطر انداخته بود. (6)
برخورد مجلس با شاه و درباريان وقتي بالا گرفت كه مجلس براي شاه نيز مقرري تعيين كرد كه اين اقدام باعث خشم شاه و دستور او  به وزرا در مورد برخورد جدي با نمايندگان و عدم شركت در پارلمان شد. (7)
در اين بين، نمايندگان تبريز وارد تهران شدند و با شناختي كه از شاه و روحيات او داشتند دست به اقدامات اساسي، از جمله تشكيل كميته انقلاب ملي كه از افراد مسلح و آزادي خواه تركيب يافته بود، زدند.
آن ها، تقاضاهايي را نیز به اين شرح مطرح کردند:
الف) شاه پشتيباني خود از اصول مشروطيت را اعلام كند و قول بدهد به عنوان شاه مشروطه سلطنت كند.
ب) وزارت خانه‌هاي دوگانه(جنگ و لشكر) منسوخ و منحل گردند.
ج) هيچ خارجي(بيگانه) در آتيه به شغل وزارت مشغول نشود(مانند مسيو ناوس، وزير گمركات).
د) انجمن‌هاي ايالتي و ولايتي تأسيس گردند.

فرمان مشروطه امضای مظفرالدین شاهفرمان مشروطه


ه) مسیو ناوس وساعد الملك(مرتجع درباري)  بر كنار شوند. (8)
پس از اعلام اين در خواست ها، مجلس براي أخذ تصميم تشكيل جلسه داد و تأكيد كرد كه اولاً مجلس پشتيبان خواسته هاي مردم آذربايجان و نمايندگان آن هاست و ثانياً مي بايد كميته اي جهت نوشتن متمّم قانون اساسي تعيين شود تا نقض آن قانون را با عجله تدوين شده را جبران كند.
ولي شاه مستبد با در خواست ها و تصميم هاي مجلس مخالفت كرد و نتيجه گرفت كه اگر مجلس با اين گونه اعمالش بخواهد ادامه حيات بدهد قدرت اجدادي و سلطنت مطلقه او در خطر اضمحلال كامل قرار خواهد گرفت. (9)
سر انجام با راهنمائي روسيه تزاري، محمدعلي شاه تصميم گرفت براي برخورد جدّي با مجلسيان از سياست مدار قوي و صدر اعظم دوران ناصري، امين السلطان اتابك اعظم كه در اروپا مي زيست دعوت نمايد تا شايد بتواند ريشه مشروطه و مشروطه خواهي را از بيخ و بن بركند!.(10)

4-    صدارت اتابك و ناكامي شاه
ميرزا علي اصغر خان اتابك كه در پادشاهي ناصرالدين شاه و مظفرالدين شاه، مقام صدارت اعظمي را عهده دار بود و پرونده سياهي از خود بجا گذاشته بود، اين بار نيز احضار شد تا سلطنت محمدعلي شاه را از خطر نابودي نجات دهد.
دعوت او با مخالفت شديد نمايندگان مجلس روبرو شد، به طوري كه مرحوم آيت‌الله طباطبائي از رهبران مشروطه فرمود:« بعد از ورود او بايد گفت:  فعلي الإسلام السّلام».  (11)
ولي با اين همه گوش شاه ظالم براي استماع اين سخنان شنوا نبود!.
اتابك با نيروي هوش خود و اعلام اينكه از اعمال گذشته توبه نموده و پشيمان است براي جبران آن ها به ايران آمده است وارد تهران شد و كابينه خود را معرفي نمود.
اما مشكل بزرگ او اين بود كه اوضاع آنروز جامعه را با سال هاي قبل يكسان مي پنداشت در حالي كه در طول مدت اقامت او در اروپا، اوضاع داخلي تغيير و تحول يافته بود. افكار اجتماعي مردم رشد كرده بود و اقتصاد كشور در وضع نا بساماني قرار داشت  و خزانه مملكت تهي شده بود.
تنها شانس او دوستي و رفاقت چندين ساله اش با يكي از رهبران مشروطه يعني آيت‌الله سيّد عبدالله بهبهاني بود. بهر حال او ابتدا با مجلس و نمایندگان گرم گرفت ولي در حکومت او حوادثی پدیدار شد كه هم شاه و هم مشروطه خواهان از او ناراضي  شدند، او وزير جنگ يعني كامران ميرزا را بركنار نمود در مقابل جناح راديكال مجلس به رهبري شيّد حسن تقي زاده ( از نمايندگان تبريز ) توان مقاومت را نيافت. (12)
اتابك در بحران عجيبي درگير شده بود، هر اقدامي كه مي كرد اگر به نفع شاه و دربار بود مشروطه خواهان اعتراض ميكردند و اگر به نفع آزادي خواهان و مشرطه طلبان بود، شاه و دربار مي رنجيدند.
لذا با اين هدف كه بين شاه و مشروطه خواهان آشتي به وجود آورد و بتواند نقشه هاي بعدي خودش را اجراء نمايد نزد شاه رفت و نامه‌اي مبني بر تقويت مجلس دريافت كرد و براي قرائت آن به مجلس رفت ولي غافل از خشم و كينه انقلابيون در حين بازگشت توسط انجمن سرّي كه مراظب نقشه‌هاي ارتجاعي حكومت تزاري بود و اعمال اتابك را به نفع روسيه تزاري مي دانست ترور شد.
با ترور او همه نقشه‌هاي محمدعلي شاه در برخورد با مجلس و مشروطه ناكام ماند!.

5-    آشوب در كشور
بعد از به قتل رسيدن اتابك، رشد و آگاهي مردم مسلمان و آزادي خواهان نسبت به فساد دستگاه و استبداد شاهي افزايش يافته بود به طوري كه حدود 80 روزنامه در داخل و خارج از كشور منتشر مي شد و اخبار جهان به ايران مي رسيد و متقابلاً اخبار ايران نيز به سراسر جهان منتشر مي شد، انجمن‌هاي ملي تشكيل شده بود وشب نامه‌هاي منتشر مي شد. در اين هنگام شاه با همكاري يكي از نمايندگان به نام سعد الدوله در فكر ايجاد آشوب در كشور برآمد تا بدين وسيله به دنيا اعلام كند كه مملكت احتياج به پادشاه دارد و مشروطه خواهان نمي توانند مملكت را اداره كنند!؟.
لذا گروه‌هايي با نامه و سفارش‌هاي أكيد به سراسر كشور فرستاده شدند و به آن ها دستور داده شد تا در مملكت و ايالات آشوب و شورش و ناامني به وجود آورند. (13)
گزارشي كه وزير مختار بريتانيا در تهران به وزير خارجه وقت نوشته، خواندني است:
« ... چارپاهائي كه از تهران به مقصد شهرستآن ها حركت مي كردند، حامل صدها نامه از شاه و درباريان بودند كه خطاب به فئودال ها، مالكان مرتجع و مستبد و رؤساي  ايلات شاهسون نوشته شده بود. در تمام نامه ها شاه طرف داران خود در ولايات را به ايجاد فتنه و آشوب تحريك مي كرد. در خراسان به تركمن ها ياد مي داد كه چگونه به شهرها و آبادي ها حمله كنند. در شيراز به قوام الملك دستور مي داد كه چگونه مردم فارس را بر ضد مشروطه خواهان تحريك كند، حتي شهرت داشت كه شاه در خفاء با تركان عثماني رابطه برقرار كرده است و آن ها را تشويق به حمله به خاك ايران مي كند و در همان حال كه اين كارها را انجام مي داد، از از فكر پايتخت هم غافل نبود و قواي نظامي خود را در مركز براي وارد كردن ضربه نهائي آماده مي ساخت». (14)
ناگفته نماند همكاري بعضي وزراء خائن و يا مجلسيان طرفدار استبداد  نيز در اين آشوب و نا بساماني نقش داشت و اين يكي از امتيازات(ابزارهاي) مهم مستبدين بر عليه مشروطه خواهان بود. مأموران شاه و دربار به ايجاد آشوب در تهران و ساير شهرها مي پرداختند و حتي دست به غارت اموال مردم نيز مي زدند. (15)

6-    فقدان رهبري واحد و تحصن مرحوم شيخ فضل‌الله نوري(ره)
متأسفانه از آفات يك نهضت مردمي نداشتن رهبري مشخص و كارآمد است، رهبري كه با قدرت الهي و نفوذ كلمه خود ميان مردم آن ها را متحد سازد و با تيز هوشي و مديريت خود بتواند اهداف نهضت را عملي كند و فرصت كوچك ترين سوء استفاده را به دشمن ندهد و اين فقدان رهبري واحد در نهضت مشروطيت مشاهده مي شد، اگر چه بار اصلي رهبري نهضت از همان آغاز به دوش روحانيون آزادي خواهی بود كه با همكاري تجّار و روشنفكران مبارزه عليه استبداد را شروع كرده بودند، اما در مجموع ميان آن ها انسجام كافي نبود و علاوه بر آن خصوصيات يك رهبر توانا و كامل در هيچ كدام از آن ها به تنهائي جمع نشده بود و متاسفانه همين مسئله خطرات زيادي را متوجه نهضت كرد!.
آيات عظام مقيم تهران مانند: مرحوم بهبهاني(ره)، مرحوم طباطبائي(ره) و مرحوم شهید شيخ فضل‌الله نوري(ره) به سبب اختلاف سليقه‌هائي كه داشتند هركدام مردم را به سوئي مي كشاندند...، و پس از آن كه  مرحوم بهبهاني در سايه آزادي خواهي و همكاري با مرحوم طباطبائي از شيخ جلو افتاد، مرحوم شيخ نوري با مشروطه خواهان همراهي نمود و در هجرت كبري بار سفر بست و به قم رفت. او پس از بازگشت گوشه گيري اختيار كرد و از ادامه همكاري خودداري نمود و با توجه به خطراتي كه از ناحيه روشنفكران به ظاهر اصلاح طلب و مشروطه خواه متوجه اسلام مي ديد، به طور كلي مشروطيت را مخالف اسلام اعلام كرد و از اين طريق(اختلاف رهبران روحانی و مذهبی) دربار و مستبدين چه بهره ها كه نبردند!؟.
در نتيجه، دسته نيرومندي از علما و روضه خوان ها، اطراف او گرد آمدند و با نهايت تلاش در معارضه با رهبران مشروطه و اينكه اسلام با این مشروطه مخالف است فریاد برآوردند و دم از مشروطه مشروعه زدند و در حضرت عبدالعظیم حسنی بست نشستند. (16)
اساساً علماء و رهبران روحانی مشروطه در مبارزه های خود انگیزه های مذهبی داشتند و بر آن بودند که تا حد ممکن از ظلم و فساد بکاهند و با ایجاد مجلس قانون گذاری و بر قراری نظم و امنیت قوانین شریعت اسلام را به مرحله اجراء در آورند ولی روشن فکران یا اساساً این اعتقاد را نداشتند و یا نسبت به اسلام و یا قرانین آن حساسیتی نشان نمی دادند و در مجموع شیفته دموکراسی غربی و خواستار نظامی به همان سبک و سیاق غرب و گسسته از دیانت بودند.
اختلافی که بین این دو دسته از علمای مشروطه خواه و مشروعه طلب در گرفت، جبهه علماء را به نفع مخالفین مشروطه  تضعیف کرد و راه را برای جریان های ضد دین و فرصت طلب باز گذاشت!.
اگر چه رهبران روحانی مشروطه خواه دیگری مانند آیت الله خراسانی در خارج از کشور بودند ولی به دلیل دور بودن از کشور و عدم وقوف به ریشه و عمق مسائل داخلی کشور، نمی توانستند نقش مهمی در هدایت نهضت ایفا نمایند.

آغاز قیام در تبریز

7-    واقعه میدان توپخانه یا کودتای ناموفق
پس از آن که مجلس از شاه خواست که مشاوران مغرض و بدخواه مانند سعدالدوله(وزیر مشاور) و شاپشال(معلم و مشاور روسی) را از اطراف خود دور سازد، محمدعلی شاه مخالفت کرد و بالأخره تصمیم گرفت تا دست به توطئه ای جدی بزند.  (17)
در روز نهم ذی قعده 1325 قمری عده ای از اوباش و اراذل را به میدان توپخانه فرستادند و چند تیر هم شلیک نمودند و تصمیم داشتند آن جا را مرکز فرماندهی عملیات کودتا قرار دهند و مقدمات حمله به مجلس و مشروطه خواهان را فراهم سازند.  آنان از انجام هیچ گونه فساد و خلافی، مانند نوشیدن مشروب، خودداری نکردند.
از طرف دیگر مشروطه طلبان با اطلاع از این جریانات در اطراف مجلس سنگر گرفته و آماده جان فشانی شدند و با مقاومت بی نظیر خود چنان رعبی در دل اشرار و مستبدین بوجود آوردند که همگی پا به فرار گذاشتند.

بازدید : 4 تاریخ : پنجشنبه 07 مرداد 1400 زمان : 13:1 نویسنده : ف.م.ن نظرات ()

سمنان

یه ساعت نشستم مطالب منتخب درباره سمنان در آوردم گذاشتم. همش یه دفعه پاک شد. درباره منابع طبیعی و جنگل و کوه و رود و همه چیش با لینک و کامل

اه   اه- کاش نمی رفت چه کار کنم  :(

 بعدا دوباره مطالب خوب پیدا می کنم میذارم

رودخانه شهمیرزاد سمنان

رودخانه سمنان

بازدید : 10 تاریخ : یکشنبه 30 خرداد 1400 زمان : 13:32 نویسنده : ف.م.ن نظرات ()

مکان های تاریخی آذربایجان غربی

طبق اعلام مسوولان ميراث فرهنگي آذربايجان غربي در اين استان بيش از يك هزار و 200اثر تاريخي و باستاني، شناسايي شده و حفاظت شده وجود دارد كه قدمت برخي از آنها به هزاره‌ها و سده‌هاي قبل از ميلاد مي‌رسد. از مجموعه آثار تاريخي و باستاني موجود در مناطق مختلف آذربايجان غربي نيز بيش از 350اثر در فهرست آثار ملي كشور ثبت شده‌اند. مجموعه باستاني تخت سليمان يكي از آثار ارزشمند آذربايجان غربي است كه در نزديكي تكاب واقع شده و در آن بقاياي استقرار و فعاليت انسان از هزاره اول قبل از ميلاد تا قرن يازدهم هجري به چشم مي‌خورد. اين اثر ارزشمند به دليل ويژگي‌هاي خاصش اخيرا به عنوان چهارمين محوطه باستاني منحصر به‌فرد در فهرست ميراث جهاني يونسكو نيز به ثبت رسيده است. اوج شكوه وآباداني تخت سليمان،دوره ساساني بوده كه‌آتشكده مشهور آذرگشسب در آن احداث و به مدت هفت قرن آتش آن هميشه فروزان بوده است. همزيستي قومي وديني را در آثار و بناهاي تاريخي بجا مانده در آذربايجان غربي كه همواره مامن مسلمانان و اقليتهاي ديني مختلف در طول تاريخ بوده مي‌توان مشاهده كرددر نقطه نقطه اين استان پهناور هنوز هم مساجد قديمي و كليساهاي كهن و معابد مذهبي و مقبره‌هاي صخره‌اي را در كنار هم مي‌توان ديد. مسجد جامع اروميه از جمله مساجد قديمي آذربايجان‌غربي است كه بناي اوليه آن به دوره سلجوقي برمي‌گردد و محراب گچبري گنبد خانه‌اش در تاريخ 676هجري قمري ساخته شده و حجره‌هاي اطراف صحن مسجد نيز مربوط به دوره زنديه استاز مساجد قديمي ديگر آذربايجان غربي، مسجد سردار و مناره اروميه ، مسجد جامع مهاباد، مسجد مطلب‌خان خوي هستند كه معماري ممتاز و برجسته‌دوره اسلامي را به رخ مي‌كشند. شبستان‌هاي گنبددار ، تزيينات دروني مساجد ، كاشي‌كاري‌هاي زيبا، ستون‌ها و سرستونهاي سنگي ، مناره‌هاي بلند، مقرنسهاي گچي و آجري و پوشش طاق از ويژگي‌هاي معماري منحصر بفرد اين مساجد به حساب مي‌آيد. قره‌كليسا يا كليساي طاطائوس مقدس از قديمي‌ترين كليساهاي كشور و جهان در شمال شرقي دشت چالدران و در كنار روستاي كليسا كندي قرار دارد و تاريخ ساخت آن به اوايل دوره مسيحيت باز مي‌گردد. اين كليسا روي آرامگاه طاطائوس مقدس از مبشرين دين مسيحيت ساخته شده و بنا به اهميت و جايگاه مذهبي آن، مردادماه هر سال زائرين مسيحي از سراسر جهان آيين خاص مذهبي باداراك را در اين كليسا برگزار مي‌كنند. كليساي قديمي سر با قدمت 1700سال قبل و كليساهاي چهارگانه در اروميه، كليساي هفتوان در سلماس ، كليساي قريس و سوپ سركيس در خوي ، كليساي زور زور در ماكو از ديگر كليساهاي قديمي آذربايجان غربي هستند. در كنار مساجد و كليساهاي متعدد قديمي آذربايجان غربي معابد كهني نيز وجود دارد كه مي‌تواند جذابيت خاصي براي گردشگران داخلي و خارجي داشته باشد. معبد مربوط به هزاره اول قبل از ميلاد به‌نام فخريگاه در مهاباد ، معبد قديمي بام يا ايوان فرهاد در ماكو و دخمه سنگي باستاني هدر و دخمه سنگي قارني ياروق در سلماس از جمله معابد كهن با اهميت ويژه مذهبي در استان آذربايجان غربي هستند.

 

 

 

 

آتشکده آذرگشنسب

آتشکده آذر گشنسب

گروه گزارش:کمبود اعتبارات اختصاص یافته به بخش مرمت آثار تاریخی استان موجب شده امروز بسیاری از بناهای تاریخی استان در معرض تخریب جدی قرار گیرد به طوری که هم اکنون وضعیت۴۰ اثر مهم تاریخی بحرانی است. آذربایجان غربی با بیش از یک هزار و ۴۷۲ اثر تاریخی که قدمت بسیاری از آنها به هزار سال قبل برمی گردد در حالی عنوان مهد تاریخ و تمدن ایران اسلامی را با خود یدک می کشد که از وضعیت نگهداری و مرمت نامناسب آثار تاریخی رنج می برد.نبود زیرساخت های لازم گردشگری ازجمله سرویس های بهداشتی و کمپینگ های اسکان مسافر در مکان های تاریخی از جمله قره کلیسا نهمین اثر ثبت شده جهانی ایران، مجموعه جهانی تخت سلیمان، قلعه بسطام و تپه تاریخی حسنلو و … به همراه کمبود اعتبار و ضعف مدیریتی سالهای گذشته در این حوزه برای نگهداری و مرمت آثار تاریخی از مشکلاتی است که نیازمند توجه ویژه مسئولان است.

تخت سلیمان

تخت سلیمان
وضعیت نامساعد جوی در این استان نیز دست به دست غفلت مسئولان داده و امروز بسیاری از آثار تاریخی استان که نماد هویت و تمدن این دیار است در معرض تخریب، آسیب و نابودی کامل قرار گرفته است.مسجد جامع ارومیه، پل های تاریخی آذربایجان غربی از جمله باراندوز، کاخ موزه باغچه جوق ماکو، مقبره سردار بوکان، خانه کبیری و بازار تاریخی خوی آثار تاریخی و فرهنگی هستند که امروز به دلیل شرایط بحرانی در آستانه تخریب قرار دارند.
* آثار تاریخی آذربایجان غربی به مرمت اضظراری نیاز دارد
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی با بیان اینکه در حال حاضر وضعیت بسیاری از آثار و بناهای تاریخی استان مناسب نیست گفت: متاسفانه کمبود اعتبار و شرایط آب و هوایی استان موجب آسیب جدی به این بخش شده و هنوز این روند ادامه دارد.

قلعه باستانی بسطام

قلعه بسطام
جلیل جباری با بیان اینکه با گلایه از کمبود اعتبارات اختصاص یافته به این اداره کل در زمینه صیانت و مرمت آثار تاریخی استان اظهارداشت: تاکنون اعتبارات اختصاص یافته جوابگوی هزینه های مرمت و حفاظت آثار نبوده است بطوریکه در حال حاضر تعداد ۴۰ اثر نیازمند مرمت های اضطراری هستند که آسیب شناسی و مطالعات آنها آغاز شده است.وی مسجد جامع ارومیه، کاخ موزه باغچه جوق ماکو، مقبره سردار بوکان، خانه کبیری و بازار تاریخی خوی و بسیاری از پل های تاریخی استان را جمله آثاری عنوان کرد که هم اکنون در شرایط بحرانی و تخریب جدی قرار دارند.


جباری با اعلام اینکه شرایط زیست محیطی استان روند تخریب بناها و آثار تاریخی استان را تسریع کرده به طوری که سال گذشته شاهد تخریب بخشی از پل تاریخی قلعه جوق باراندوز در اثر سیلاب بودیم عنوان کرد: پلهای تاریخی در معرض تهدید سیلابها بوده است که باید مرمت و طرحهای حفاظتی در آنها اجرایی شود.مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی با تاکید بر لزوم توجه ویژه مسئولان نسبت به صیانت و حفاظت از آثار و بناهای تاریخی استان گفت: متاسفانه بودجه تخصیص یافته به مرمت و احیا بافتهای تاریخی در استان بسیار محدود بوده و همکاریهای مردم و حمایتهای دولت و بویژه نمایندگان مردم درمجلس شورای اسلامی در این زمینه بسیار کارساز خواهد بود.

کلیسای گئورککلیسای سورپ گئورک
*اعتبارات اختصاص یافته جوابگوی حفاظت بناهای تاریخی استان نیست
وی با اشاره به افزایش اعتبارات حوزه مرمت و حفاظت بناهای تاریخی در سال گذشته افزود: میزان اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای ملی و استانی سال ۹۳ در مقایسه با سال ۹۲ در حوزه مرمت و حفاظت بناها ۹۰ درصد افزایش داشت اما این میزان نیز جوابگوی نیاز استان نیست.جباری با اشاره به تعداد قراردادهای منعقد شده و کارگاههای حفاظت و مرمت بناها و مطالعات، ساماندهی نسخ خطی و اشیاء منقول فرهنگی و تعیین حرایم عنوان کرد: در سال ۹۲ تعداد پروژه ها و کارگاههای فعال ۱۸ مورد بوده که در سال ۹۳ به ۳۰ مورد رسیده که این میزان ۷۰ درصد رشد نشان می دهد.مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی مهمترین پروژه ها و کارگاه های مرمت و حفاظت استان را که از محل اعتبارات سال ۹۳ فعال هستند، ۲۸ مورد نامید و اضافه کرد: مبلغ ۴۰ میلیارد ریال از محل اعتبارات ملی برای فعال سازی و شروع عملیات این پروژه ها هزینه شده که درصد زیادی از اقدامات حفاظتی این پروژه ها رو به اتمام است

۳۰ میلیارد ریال برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری تکاب اختصاص یافت


آراز آذربایجان- مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان‌غربی گفت: در سال جاری ۳۰ میلیارد ریال برای توسعه و بهبود زیرساخت‌های گردشگری تکاب اختصاص یافته است.
جلیل جباری با بیان اینکه توسعه و بهبود زیرساخت‌های گردشگری تکاب در سال‌های اخیر شتاب خوبی گرفته است افزود: سال گذشته نیز ۵۰ میلیارد ریال به منظور افزایش خدمات و امکانات گردشگری در اماکن تاریخی این شهرستان هزینه شده بود.
وی بیان کرد: با بهبود خدمات و امکانات گردشگری، اقامت مهمانان و گردشگران در این شهرستان در سال جاری نسبت به سال گذشته ۲ برابر افزایش یافته است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان‌غربی اظهار داشت: ارتقای زیرساخت‌های مجموعه میراث جهانی تخت سلیمان و افزایش امکانات و خدمات گردشگری در این مجموعه، ساماندهی و توسعه مجموعه آب‌گرم احمدآباد و بهره‌برداری از هتل سینما تخت سلیمان از مهمترین اقدامات در راستای توسعه زیرساخت‌های گردشگری تکاب است.
جباری ادامه داد: همچنین اولین مرکز آموزش و ترویج صنایع دستی در سطح شهرستان‌های آذربایجان‌غربی در تکاب در حال احداث است که هم‌اکنون از بیش از ۴۰ درصد پیشرفت فیزیکی برخوردار است.
وی با اشاره به اینکه جهت‌گیری دولت در توسعه زیرساخت‌های گردشگری در آذربایجان‌غربی به سمت تکاب بوده است اضافه کرد: علاوه بر احداث و تکمیل هتل تخت سلیمان، ۶ واحد بوم‌گردی در تکاب نیز احداث شده که مورد توجه و استقبال گردشگران داخلی و خارجی قرار گرفته است.

 

«جباری»، با اشاره به اینکه ساماندهی و احداث راه دسترسی مناسب به جاذبه طبیعی چمن متحرک «چملی گول» تکاب از مهمترین اقدامات در توسعه زیرساخت‌های گردشگری این شهرستان محسوب می‌شود

مسجد جامعمسجد جامع ارومیه
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان‌غربی با تشریح اقدامات انجام یافته در حوزه مرمت و حفاظت آثار تاریخی تکاب نیز گفت: پل تاریخی ساروق، مسجد تاریخی و یخچال طبیعی روستای «اغولبیک» و «قلعه رشیدالدوله» روستای «دورباش» تکاب در چند سال گذشته مرمت شده است.
جباری با بیان اینکه از ۶ اثر طبیعی ثبت شده در فهرست آثار ملی در آذربایجان غربی چهار اثر در تکاب واقع شده است افزود: گام بزرگی در ثبت آثار طبیعی تکاب در فهرست آثار ملی در دولت تدبیر و امید برداشته شده است به طوری که در ۶ سال گذشته کوه میان تهی «زندان سلیمان» در نزدیکی مجموعه تخت سلیمان، «زندان برنجه»، «زندان نبی‌کندی» 

حمام اتحاد ارومیه

تاریخچه : 

حمام اتحادیه بر طبق کتیبه ای که در ساقه داخلی گنبد قرار دارد ، در سال 1335 ه . ق ( دوره قاجاریه ) و توسط معمار معروف آن دوره به نام معمار علی اشرف ساخته شده است .


موقعیت بنا :

حمام تاریخی اتحادیه که در مالکیت سازمان میراث فرهنگی است ، در بافت قدیم شهر ارومیه و در کنار بازار قدیمی این شهر قرار گرفته است .


ویژگی های کالبدی بنا :

حمام تاریخی اتحادیه در بافت قدیم شهر ارومیه و در کنار بازار قدیمی این شهر قرار گرفته است . این حمام بر طبق کتیبه ای که در ساقه داخلی گنبد قرار دارد در سال 1335 ه.ق ( دوره قاجاریه ) و توسط معمار معروف آن دوره به نام معمار علی اشرف ساخته شده است . 

این حمام دارای فضاهای ورودی ، سربینه ، بینه ، گرمخانه و اتاق تنظیف است . حمام اتحادیه تنها یک ورودی داشته و آن هم از راسته بازار اصلی باز می شود . این حمام درای گنبدی نسبتاً بزرگ بر روی بینه است و فضاهای دیگر با طاق پوشیده شده است . پلان این حمام به صورت شرقی - غربی قرار گرفته و ورودی آن از سمت غرب بنا می باشد . مصالح به کار رفته در این بنا آجر ، سنگ و آهک بوده که از آجر در اجرای طاق ها و گنبد و از سنگ در پی و برخی دیوارها استفاده شده است . تزیینات عمده این حمام تنها در کتیبه کاشی کاری ساقه گنبد قابل مشاهده است . این کتیبه با ارتفاع تقریباً 45 سانتی متر دور تا دور ساقه گنبد در قسمت بینه حمام قرار گرفته که صحنه زیبای مینیاتوری را به تصویر کشیده است .

حمام اتحادیه به شماره 9104 در فهرست آثار تاریخی به ثبت ملی رسیده و نوع سازه آن طاق و تویزه و دیوار باربر است . عناصر الحاق شده این بنا اتاقک های قسمت گرمخانه است و دیوارها و طاق ها از عناصر مرمت شده حمام اتحادیه است . این بنا دارای تأسیسات زیر بنایی همچون آب ، برق ، تلفن ، گاز ، لوله کشی و ... است . حمام اتحادیه در مالکیت سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری است .

این حمام واقع در خیابان عسگرآبادی و در ادامه بازار راسته غلامخان بوده بطوریکه این راسته زمانی از راسته های بازار به شمار می رفت ودر اثر خیابان کشی تخریب و از رونق افتاد.

517 اثر از آثار تاریخی، طبیعی و معنوی استان آذربایجان غربی در ردیف آثار ملی و دو اثر هم شامل تخت سلیمان تکاب و قره کلیسا در ردیف آثار جهانی به ثبت رسیده است.

کلیسا مریمکلیسا مریم

كاخ موزه باغچه جوق، تخت سليمان تكاب، مقبره شيخ صدرالدين چالدران، غار سهولان مهاباد، تالاب كاني برازان مهاباد، سه گنبد، مسجد جامع و مسجد سردار اروميه، بازار تاريخي اروميه و خوي، كوه زندان تكاب، قلعه بسطام، تپه تاريخي حسنلو، آبشار شلماش، جنگل هاي پردانان، خانه انصاري، خانه هدايت و غار تمتتان اروميه، قره كليساي چالدران، كليساي حضرت مريم اروميه و عمارت ايالتي استانداري يا كاخ استانداري از جمله آثار تاريخي آذربايجان غربي محسوب مي شود.

به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی، محمد فتحی با اعلام این مطلب، افزود:  این آثار شامل آثار تاریخی غیرمنقول اعم از تپه و ابنیه تاریخی هستند که شامل دو بنا و چهار تپه در شهرستانهای شاهیندژ، مهاباد و میاندوآب هستند.
وی اظهار کرد: تپه های قیزقلعه، یلکلو، چیلک و اوچ تپه شهرستان میاندوآب از جمله این آثار می باشند.
فتحی اضافه کرد: پرونده ثبت دو بنای تاریخی در شهرهای شاهیندژ و مهاباد نیز برای طی مراحل قانونی ثبت به سازمان میراث فرهنگی کشور ارسال شده است.
وی در باره فعالیتهای امسال اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی در حوزه میراث فرهنگی و حفظ ابنیه تاریخی نیز گفت: مرمت خانه اربابی دیزج سیاوش ارومیه بزودی آغاز می شود و مرمت قسمت شبستان مسجد تاریخی ارومیه نیز تداوم دارد.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی با اعلام این مطلب  که مرمت مدرسه 22 بهمن ارومیه آغاز گردیده، افزود: فنس کشی تپه حسنلو در نقده نیز  از دیگر مواردی است که در سال جدید در دستور کار این اداره کل قرار دارد.

 

ارومیه

شهر ارومیه مركز استان آذربایجان غربی در جلگه ای در كنار دریاچه لاجوردی به همین نام گسترده شده است. مغرب دریاچه بیش از تمام نقاط ایران مورد توجه ملل پیش از تاریخ قرار گرفته است و شاهد آن تپه های متعدد باستانی است. یكی از این تپه ها گوی تپه ( 6 كیلومتری جنوب شرق ارومیه ) است كه با قدیمیترین تپه های بین النهرین آسیای صغیر و فلات ایران رقابت می نماید. از سوی دیگر منسوب داشتن زرتشت به ارومیه و همچنین اینكه  یك یا دو تن از حواریون زرتشت كه در تولد عیسی (ع) به بیت اللحم رفته بودند در ارومیه مدفونند، حاكی از آن است كه این شهر یكی از بزرگترین كانون های مذهبی و علمی در گذشته دور بوده است.

سرداران و امپراتوران روم برای دستیابی بر آذرخش، بزرگ زرتشتیان ( آذرگشسب ) در 30 كیلومتری شاهین دژ و پایتخت تابستانی ساسانیان ( گزنا )، بارها از آن عبور كرده اند.

پس از ظهور اسلام نیز ارومیه پس از مراغه دومین شهر آذربایجان به شمار می رفته است. برج سه گنبد و مسجد جامع ارومیه هر دو یادگار مجد و عظمت تمدن اسلامی بشمار می رود. معماری كهن و سنتی شهر ارومیه نزدیك است كه در غبار پدیده های جدید معماری ساختمانی محو شوند. بدین روال هم اكنون با آهنگ تند و سریع در حال گستردگی است.

اشنویه

اشنویه از ناحیه غرب با دو كشور تركیه و عراق همسایه می باشد و به همین دلیل دارای اهمیت نظامی و استراتژیكی ویژه ای است. در شمال غرب این شهرستان كوههای راندوله و بابوله قرار گرفته اند كه رو به روی هم قرار گرفته و مشرف به شهر اشنویه می باشند. همچنین كوه های مرگور ، دشتبیل و كله شین 

بوكان

 

پیرانشهر

پیرانشهر سابقا خانه نامیده می شد ولی بعدا با توجه به نام ایل پیران به پیرانشهر تغییر نام یافت. پیرانشهر در مرز ایران و عراق قرار گرفته و كوه های مرتفع غربی آن را فرا گرفته است. مانند سیاه كوه در شمال و كوه شیخان در جنوب ، در عین حال سرچشمه های رودخانه زاب كوچك  از همین كوه ها جریان می یابند. دشت مشرق پیرانشهر با شیب ملایمی به چم لاوین می رسد. اقتصاد منطقه بر پایه دامپروری و كشاورزی بوده و دارای كارخانه قند پیرانشهر نیز می باشد.

تكاب

تكاب ممكن است به دلایل متعددی ایجاد شده باشد. یكی بدلیل اینكه پیش از اسلام از بزرگراه های مهم میان همدان و ارمنستان و آسیای صغیر بوده، و دیگر اینكه محل وجود چشمه ها، قنات ها و شاخه های رود ساروق می باشد. تكاب به معنای آب باریكه و زمینی است كه آب كم و باریكی در آن جاری باشد. اینجا را تیكان تپه و پیكان تپه هم گفته اند كه بعلت وجود خارهای اطراف شهر می باشد. شهرستان تكاب  دارای ده ها اثر تاریخی مربوط به قبل و بعد از اسلام است. از جمله تخت سلیمان كه در 42 كیلومتری شمال شرقی تكاب واقع شده و مركز آتشكده بزرگ ساسانی به نام آذرگشسب، یكی از سه آتشكده بزرگ و معروف ساسانیان است كه به صورت تپه ای است با 20 متر ارتفاع از سطح زمین و قاعده ای شبیه بیضی و دارای آبهای معدنی نیز می باشد.

چالدوران

شهرستان چالدوران در شمال غرب ایران بین شهرستان های خوی و ماكو در شمال آن قرار دارد از سمت غرب به طول 150 كیلومتر به كشور تركیه محدود می شود. شغل مردم كشاورزی و دامپروری است كه به شكل سنتی انجام می گیرد. 

خوی

شهرستان خوی در دشتی نسبتا وسیع و در شمال غرب ایران واقع شده است كه اطراف آن را كوه ها محصور كرده اند. پیش از اسلام ، شعبه ای از بزرگراه معروف ابریشم كه شرق و غرب را به هم متصل می كرده ، از خوی عبور می كرده است. در صدر اسلام، بزرگراهی كه عربستان را به ماورای دریاچه مازندران و ارس و اردبیل و مركز آذربایجان متصل می كرده از خوی می گذشته است. آثار تاریخی شهرستان خوی عبارتند از: دروازه سنگی خوی ، این بنای زیبا متعلق به اواخر دوران مغول و بانی آن زوجه آباقاخان ایلخان مغول است. 

سردشت

مردم كردستان سردشت را زادگاه زرتشت پیغمبر ایرانی می دانند. دین مردم سردشت اسلام و مذهب آنها سنی شافعی و زبان آنها كردی سورانی است و نژاد آنها كرد می باشد. سردشت در كنار چشمه آبی است كه آب آشامیدنی شهر و قسمت اعظم آب زراعتی زمین های اطراف شهر از آن تامین می شود.

سردشت

سلماس

از حفاری های بدست آمده از تپه ی تبان قدمت سلماس به زمان مادها می رسد. در زمان هخامنشیان جزو آخریت قسمت ارمنستان بوده و آن را زاروند می گفتند. در دوره اشكانیان یكی از ایالات حایل بین ایران و روم بوده و پس از شكست آخرین شاه اشكانی، ضمیمه متصرفات ساسانیان می شود. یادگاری از این سلسله در كوه پیر چاوش بر سر راه ارومیه و سلماس (نزدیك ده خان تختی) باقی مانده است. بدین صورت كه روی تخته سنگی دو نفر سوار بر اسب وجود دارد. یكی خود اردشیر و دیگری پسرش شاهپور است و در جلوی هر یك پیاده ای ایستاده مشاهده می شود. شواهد تاریخی می رساند كه این منطقه مدتی ارمنی نشین بوده است. وجود كلیساها و گورستانهای متروكه مسیحی و سكونت فعلی ارامنه در بعضی از روستاها همه گواه بر سكونت ارامنه در این منطقه بوده است.

 

شاهین دژ (صائین دژ)

در زمان ساسانیان كسان بسیاری برای نیایش و زیارت به آتشكده آذرگشسب در 30 كیلومتری شهر فعلی شاهین دژ می رفته اند كه بسیاری از آنان از بزرگان و سلاطین ساسانی بوده اند. در 30 كیلومتری آتشكده قلعه ای برای استراحت بنا كرده و نام آن را صائین دژ گذاشته بودند. صائین معرب شاهین (عقاب) است و در لغت به معنای نگهبان و نگهدارنده و دژ یا دز به معنای قلعه است. بعد از ظهور اسلام  صائین دژ به صائین قلعه تغییر نام داده و در این زمان هم محل عبور زائران كربلای حسینی نیز بوده است. در زمان مغول تپه هایی از تل خاك احداث گردید كه از آن برای مقابله با دشمن استفاده می شد. امروزه این تپه ها در داخل شهر قرار گرفته اند.

ماكو

ایل بیات را بانی شهر ماكو می دانند. رییس این ایل احمد سلطان در خدمت نادرشاه در خراسان بوده و بعد از نادر به ماكو آمد و در آنجا بنای حكومت را نهاد. جانشینان او با عنوان سرداری مدتها در ماكو حكومت راندند. شهر ماكو بیشترین نیروی فعال خود را در قسمت های خدماتی مثل كارهای ساختمانی ، دستفروشی

 

به نقل از هایپرکلابز :تخت سليمان (مجموعه آثار باستانی و دریاچه تخت سلیمان تکاب) مجموعه آثار باستاني تخت سليمان در 42 كيلومتري شمال شرقي شهرستان تكاب در استان آذربايجان غربي قرار دارد. آثار باستاني اين مجموعه و درياچه جوشان آن، روي صفحهاي سنگي و طبيعي قرار گرفته كه از رسوبات آب درياچه به وجود آمده است. قدمت اين منطقه از لحاظ سكونتگاه انساني به 3 هزار سال پيش باز مي گردد؛ و يكي از مهمترين آثار تاريخي كشور است كه به عنوان چهارمین اثر ایران در ميراث جهاني یونسکو به ثبت رسیده است. اين مجموعه چه به لحاظ وجود آثار باستان شناختي و چه به لحاظ ارتباط با مدارك مكتوب تاريخي و اسطورهاي در شمال و غرب ايران كاملا منحصر به فرد است. هم اينك در اين مجموعه آثاري از اوايل دوره ساساني تا دوره ايلخانان مغول شناسايي شده، ليكن از آنجايي كه تاريخ نظري اين مجموعه به دوره هخامنشي و اشكاني مي رسد، بي ترديد در صورت ادامه حفاري، آثار مهمي از دوره هاي پيش از ساساني در اين محل كشف خواهد شد. بناهای قدیمی موجود بر روی تخت سلیمان آثار به جای مانده بر روی تخت سلیمان بخش طبيعي مجموعه تخت سليمان متشكل از يك كوه آهكي است كه در قله آن، چشمه بسيار بزرگي (با درياچه اي به قطر حدود 100 متر) وجود دارد. اين كوه در طول هزاران سال در اثر رسوبات آهكي موجود در آب چشمه فوق شكل گرفته است. هم اينك در اطراف كوه تخت سليمان چندين تپه كوچك از اين نوع، در اطراف چشمه هاي آهكي در حال شكل گيري است. كوه بلند زندان سليمان نيز يكي از همين كوه هاي رسوبي است كه در پنج كيلومتري تخت سليمان هزاران سال پيش شكل گرفته است (البته در حال حاضر چشمه به وجود آورنده اين كوه و درياچه آن خشك شده). بنابراين روند شكل گيري كوه هاي رسوبي در منطقه تخت سليمان امري طبيعي و مربوط به شكل خاص زمين و نوع املاح موجود در آب چشمه هاي منطقه است. دریاچه تخت سلیمان چشمه تخت سليمان هزاران سال پيش شروع به جوشيدن كرده و به تدريج بر اثر لعاب حاصل از ترکیبات موجود در آب، لبه بيروني چشمه رسوب بسته و بالا آمده است. اين روند هزاران سال ادامه يافته و باعث شده كه آب چشمه گلداني در پيرامون خود بسازد به نحوي كه هم اينك ارتفاع تپه حاصل از روند فوق و همچنين عمق درياچه ناشي از جوشش آب چشمه به حدود 62 متر مي رسد. با توجه به اين كه ارتفاع رسوب دور درياچه از دوره ساساني تاكنون، يعني در طول 1400 سال گذشته حدود 12 متر افزايش يافته، مي توان گفت: به ارتفاع گلدان درياچه تقريبا در هر سال کمی کمتر از 9 ميليمتر افزوده شده است. برخی آثار به جای مانده بر روی تخت سلیمان برخی آثار به جای مانده بر روی تخت سلیمان اين واقعيت كه ارتفاع مجموعه تخت سليمان از خط القعر محيطي كه در آن قرار دارد 62متر يعني برابر عمق درياچه است، ثابت مي كند كه كف درياچه به وسيله املاح آهكي رسوب گذاري نشده و در طول سال هاي شكل گيري آن ثابت بوده است. بنابراين در صورتي كه اشيايي در طول تاريخ به داخل درياچه پرت شده باشد، در داخل گل و لاي كف درياچه مدفون نشده و از طريق غواصي قابل كشف هستند. لبه بالايي درياچه، داراي پيشرفتگي نازكي در داخل آب است، اما باقي ديواره درياچه كاملا عمودي است. از اين بابت مشخص است كه در ادوار مختلف، لبه اضافي درياچه به تدريج شكل گرفته، بزرگ و بزرگتر شده و به همين دليل شكسته و به داخل درياچه افتاده است. بنابراين عمق ناحيه داخلي درياچه همان 62متر اوليه باقي مانده، ليكن نواحي حاشيه اي كف آن شيب پيدا كرده است. ارتفاع اين شيب بين 46 تا 49 متر است. از ديگر سو اگر بديهي بدانيم كه ريختن اشياء تاريخي در داخل درياچه از ساحل آن رخ داده باشد، اين اشياء مي بايست در حاشيه محيط دايره كف درياچه افتاده باشند. بنابراين به نظر مي رسد كه كشف، منوط به لايروبي بخش حاشيه اي كف درياچه و برداشت مثلثي از خاك به ارتفاع حدود ده الي پانزده متر است. اين لايروبي مي بايست تا عمق 62متري ادامه يابد؛ به شكلي كه كف حاشيه درياچه همسطح مناطق مركزي آن شود. برخی دیگر از آثار به جای مانده برخی دیگر از آثار به جای ماند اولين گزارش مربوط به انداختن اشياء قيمتي در درياچه، به دوران كورش كبير پادشاه هخامنشي باز مي گردد. طبق اين گزارش در سال 547 قبل از میلاد، كورش پس از اينكه بر كروسوس پادشاه ليديه پيروز شد، شاه شكست خورده را به ايران آورد و در مكاني بهنام "بارن"، نزديك همدان اقامت داد و خزانه اشياء قيمتي او را به عنوان نذر در آب درياچه مقدس انداخت. كروسوس، پادشاه ليدي، در تاريخ جهان به ثروتمند بودن معروف است. او اولين پادشاهي است كه به ضرب سكه پرداخت. ثروت او به اندازه اي بود كه هنوز هم اروپاييان اشخاص بسيار پولدار را به كروسوس تشبيه مي كنند. بنابراين اين درصورتي كه افسانه نذر كورش كبير واقعيت داشته باشد، با توجه به اينكه در هيچ دوره اي از تاريخ امكان دسترسي به عمق اين درياچه وجود نداشته، مي توان اميدوار بود كه اين گنج پيدا شود. در دوره اشكاني نيز چندين گزارش از جنگ هاي بين امپراتوري روم و پادشاهي اشكاني گزارش شده است. بر طبق يكي از اين گزارشات، داستان تاريخي "كلئوپاترا" و "آنتوني" که در تاريخ روم، مصر و جهان معروف است. سردار رومي "آنتونيو"، در سال 36 قبل از ميلاد به محاصره قلعه "گنزك" پرداخت. در جريان اين محاصرات نگهبانان آتشكده مقدس هر زمان كه احساس مي كردند امكان سقوط قلعه وجود دارد، اشياء قيمتي موجود در آتشكده و معبد ناهيد را به داخل درياچه مي انداختند. بنابراين مي توان اميدوار بود كه مقدار زيادي از نذورات دوره اشكاني در كف درياچه موجود باشد. 

منبع: هایپرکلابزhttp://hyperclubz.com/Main/Club.aspx?qClub=golestan&qCat=home-entertainment-gr6&qId=14727

 

 

 

ادامه مطلب
بازدید : 39 تاریخ : یکشنبه 29 تير 1399 زمان : 10:54 نویسنده : ف.م.ن نظرات ()

شکست دادن کرونا

سلام خدمت بازدید کنندگان و هموطنان محترم. عید نوروز1399 مبارک. متاسفانه ایران عزیزمان هم مانند سایر کشور ها دچار بیماری کرونا شده بنا به توصیه پزشکان باید بهداشت را رعایت کنیم - در خانه بمانیم اما این در خانه ماندن عوارضی هم دارد که باید مراقب باشیم  مثل:

1 استفاده بی رویه از مواد ضد عفونی کننده و  استفاده طولانی مدت  که برای پوست مضر است پس سعی کنیم در حد نیاز از آنها استفاده کنیم.

ضد عفونی

2- مورد دیگر اینکه ماسک یا دستکش آلوده را در کنار کوچه و خیابان یا در جوی ها رها نکنید که همین عاملی برای شیوع بیشتر بیماری است و کار ماموران شهرداری(پاکبان ها) را هم سخت می کند. 

زباله

3- سفر نروید الان که طرح فاصله گذاری اجتماعی است ولی خوب است تا چند ماه بعد هم از سفر غیر ضروری بپرهیزید تا کرونا کامل ریشه کن شود. و ان شاء اللله با رفع بیماری به گشت و گذار بپردازید. 

سفر نرویم

4-در این ایام در خانه ماندن از تجربه های خود در سفر های گذشته ، دیدنی های زیبای ایران و خاطرات خوبتان  برای دیگر اعضای خانواده بگویید و آن را به اشتراک بگذارید.

'گیاه تزئینی

اینم نخل تزئینی زیبا

5- در خانه ماندن و کم تحرکی ممکن است باعث اضافه وزن شو پس به تحرک و پویایی هم اهمیت دهید و لا اقل 10 دقیقه در خانه نرمش کنید.

ورزش در خانه

6- این حجم بالای مواد ضد عفونی و پاک کننده های قوی در طولانی مدت ممکن است به سفره های آب زیرزمینی سرایت کند به خصوص در شهر هایی که دارای رود است یا شهر های کوچک دارای کشاورزی ؛ لطفا بسته های ضد عفونی، دستمال، یا هر زباله ای را در جوی آب یا در چاه نیندازید و آن را در سطل مخصوص زباله قرار دهید.

کشاورزی

7- در هنگام گفتگو  با دیگران و هنگام خرید فاصله را رعایت کنیم.

8- استرس هم نداشته باشیم و نترسیم .  بدانیم که شاید این یک امتحان الهی است هر روز بدون هیچ نگرانی به مکان ها مختلف می رفتیم و قدر این آزادی را ندانستیم حال آنکه قدم زدن و رفت و آمد هم نعمت خداوند است. با رعایت بهداشت و توکل به خدا و توسل به ائمه ان شاءالله این مشکل رفع شود.

با توکل

یا علی  التماس دعا.         فا.م.ن

کرونا

بازدید : 53 تاریخ : چهارشنبه 13 فروردين 1399 زمان : 12:13 نویسنده : ف.م.ن نظرات ()

پیشینه تاریخی اردبیل

وجه تسمیه

غالب صاحب‌نظران نام قدیمی شهر را «آرتاویل» و از ریشه اوستایی می‌دانند. این نام از ترکیب دو کلمه آرتا به‌معنی مقدس که در فارسی میانه تبدیل به «ارد» شده‌ا و در کلماتی نظیر اردشیر آمده و «ویل» تشکیل شده‌است. امروزه در مناطق تالش‌نشین استان، هنوز هم به اردبیل، «آردویل» می‌گویند که معنی «شهر مقدس» را می‌دهد.

 

لقب‌ها

اردبیل در طول تاریخ، به نام‌های گوناگونی ازجمله «دارالارشاد»، «دارالملک»، «دارالعرفان»، «دارالامان» و «شهر مقدس» ملقب بوده و در دوره‌های مختلف، مرکز ایالت اذربایجان بوده و به‌علت قرارداشتن در مسیر جاده ی ابریشم، از رونق اقتصادی بسیار خوبی، برخوردار بوده‌است .

 

پیشینه تاریخی

اردبیل از شهرهای کهن ایران است. حدود ۵۰۰۰ سال قدمت دارد.در لوحه‌های گلیسومریان به صورت ارتاحک شده‌است. این شهر در زمان حکومت بنی‌امیه مرکز حکومتآذربایجان و در زمان بنی‌عباس مرکزمقابله با قیام بابک خرمدین بوده‌ است. در سال ۶۱۸ هجری مورد حمله یمغولان قرار گرفت.در دوران باستان نیز که ایران به چهار ولایت تقسیم شده بود اردبیل مرکز ولایت باختر شامل آذربایجان، ارمنستان و آران بوده‌است. در زمانتیموریان و صفویان، نهضت تشیع و جنبش‌های سیاسی ایران از این شهر برخاست. اردبیل در زمان صفویان آباد گردید و به اوج اعتبار، عزت، و عظمت خود رسید، اما پس از انقراض این سلسله در پیشامدها و تحولات تاریخی دوره ینادر و اوایل قاجار و به‌خصوص با ورود قشون روسیه به ایران و حوادث دوران مشروطیت، از رونق و اهمیت افتاد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، در ۲۴ فروردین ۱۳۷۲ به مرکز استان تبدیل شد.  از آثار تاریخی اردبیل که برخی به پیش از اسلام می‌رسد، می‌توان از دهکده ی آتشگاه، شهر هیر، شهریور، و مسجد جامع اردبیل که در قدیم آتشکده بوده‌است، نام برد. با توجه به این‌که این مسجد، بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین مسجد اردبیل است، احتمال می‌رود یکی از واحدهای آن، کتابخانه بوده باشد..بسیاری از مؤلفان دوره ی اسلامی، بنای شهر اردبیل را به فیروز، پادشاه ساسانی نسبت می‌دهند و می‌نویسند که اردبیل به دستور این پادشاه، که در سده ی پنجم میلادی می‌زیست، ساخته شده‌است.فردوسی در شاهنامه بنای اردبیل را به پیروز ساسانی نسبت می‌دهد.اما تاریخ اردبیل خیلی قدیمی‌تر از زمان فیروز ساسانی است. زیرا که فیروز درسال ۴۵۹ میلادی به سلطنت رسیده‌است و ۳۴ سال قبل از این تاریخ، بهرام پنجم ملقب به بهرام گور در مقابل حمله هیاتله از راه اردبیل به آملوگرگان و سپس به خراسان رفته و در آن‌جا، خاقان هیاتله را کشته‌است.

 

در زمان فیروز به دلیل حمله ی طوایف شمالی/هون‌ها/ اردبیل ویران و به دستور فیروز، آباد و برج و بارو درآن ساخته شدو از این‌رو بنای آن‌را به فیروز نسبت می‌دهند.در داستانسیاوش در شاهنامه ی فردوسی نیز نام اردبیل آمده بود.درقرن ششم قبل از میلادزرتشت پیامبر بزرگ ایران ظهور کرد و بنا به روایت اوستا، کتاب یسنا در بالای کوه سبلان بر او نازل شد. شهر اردبیل به علت نزدیکی به قفقاز و گرجستان و ارمنستان، جایگاه ویژه‌ای داشت .به‌طوری که در زمان جنگ‌های ایران و روس در عهد قاجار، اردبیل مرکز استقرار نیرو و ستاد عملیات سپاه ایران بوده‌است.

 

 

کشف تاریخ 40 هزار ساله دراردبیل

کشفیات اخیر در خصوص تاریخ اردبیل در منطقه ی مراد لو تاریخ 40 هزار ساله ی  اردبیل را به اثبات می رساند.محوطه شامل بيش از يكصد تخته سنگ مزين به نقوش صخره‌ای بوده كه با بررسی و مطالعه هر يك از آنها زوايای پنهانی از نحوه ی زندگی و استقرار بشر در اين منطقه از كشور نمايان خواهد شد. يكی از كارشناسان باستان شناسی اردبیل می گوید: نقوش خمره‌ای يا همان سنگ نگاره‌ها كهن‌ترين آثار هنری بر جای مانده از بشر هستند كه قدمت برخی از آنها به۴۰ هزار سال قبل برمی گردد .

اردبیل

 

باستان شناسی اردبیل

منطقه ی اردبیل حداقل از هزاره ی ششم قبل از میلاد مسکونی بوده‌است. براساس پژوهش، سراسر منطقه از تپه‌های باستانی پوشیده شده‌است. کاوش‌های مقدماتی در برخی از نواحی اردبیل به ویژه در قسمت‌های شمالی و شرقی آن نشان می‌دهد که اردبیل از کانون های مهم فرهنگ مگالی تیک یا سنگ افراشتی بوده‌است. مردم مگالی تیک شرق آذربایجان که ماهیت قومی آنها می‌باید از عناصر کاسی و هوری بوده باشد، ده ها اثر مگالی تیک پرارزش از خود به یادگار گذاشته‌اند. کشفیات اخیر در محوطه ی باستانی شهر یئری مشکین شهر، پرتو تازه‌ای به تمدن و فرهنگ هشت هزارساله ی اقوام ساکن در اردبیل و اطراف آن افکنده‌است.  انتشار نتیجه ی کشفیات می‌تواند ارتباط تمدن و فرهنگ مگالی تیک اردبیل را با دیگر مناطق ایران و آذربایجان تاریخی و قفقاز و شرق آسیای صغیر مشخص کند. تصاویر هیکل‌های سنگی شهر یئری با تصاویر هیکل‌ها و سرهای آدمیانی که برروی اجاق‌های نعل اسبی ایگدیر درشمال شرقی ترکیه در نزدیکی مرز ایران و ارمنستان نقش بسته شباهت تام دارد.آثاریافت شده درموزه  ی باستانشناسی اردبیل موجود می‌باشند .

اردبیل در عصر مفرغ

آثار به‌دست‌آمده در حفاری‌های صورت‌گرفته در اردبیل، حیات در دوره ی مفرغ را به‌اثبات می‌رساند. آثار به‌دست‌آمده شامل شمشیرهای مسی، خنجرهای مختلف، تیر و سرنیزه، حلقه برای گرفتن زه کمان و تیردان‌های مسی، از نوع تبری که در لرستان پیدا شده و باستان‌شناسان، تاریخ آن را قریب سه‌هزارسال قبل ازمیلاد معین کرده‌اند، در ناحیه ی اردبیل نیز پیداشده‌است .چون این اشیا ازمفرغ‌های به‌دست آمده  یلرستان ساده‌ترند، این امر قدمت اردبیل را فراتر هم می‌برد.باستان‌شناسان در یکی از گورها تعدادی مهره ی عقیق، لاجورد، شیشه، یک دکمه ی طلا و سفال به دست آورده‌اند.درضمن حفاری در تپه ی نادری اردبیل، باستان شناسان موفق شدند بقایای معماری عصر مفرغ را به دست آورند.این بقایا از دوره‌های عصر آهن ۲ و ۳ و نمونه‌هایی از دوره‌های اشکانی، ساسانی، سلجوقی و اوایل دوره اسلامی می‌باشند.این نوع معماری بسیار شناخته شده و در تمام دنیا به ویژه در معماری شرق ترکیه بسیار دیده شده‌است.دردیگرکاوش ها درمنطقه یگیلوان مواردی به شرح ذیل کشف گردیده‌اند:

 

  • دو گور مربوط به دوره ی عصر مفرغ جدید (حدود سال ۱۶۰۰ پیش از میلاد)

 

  • یک گور مربوط به عصر آهن (حدود سال‎های ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ پیش از میلاد)

 

  • چهار گور مربوط به دوره ی هخامنشی

·         ۹۹ گور مربوط به عصر آهن (سال‎های ۲۲۰۰ تا ۲۸۰۰ پیش از میلاد)

 

موضوع قابل توجه در گور‎های عصر آهن تدفین‎های دسته جمعی است که در گور‎های این عصر بی نظیر است . این موضوع نشان از همان تداوم فرهنگی از عصر مفروغ جدید تا عصر آهن است.سازه‎های گور‎های گیلوان از نوع سازه‎های چاله‎ای است و تدفین اسکلت‎ها به صورت چمباتمه‎ای انجام شده‌است. جهت سر این اسکلت‎ها نشان دهنده ی این مطلب است که: اجسادی که در صبح دفن شده‎اند سرشان به طرف شرق و آن‏هایی که در ظهر دفن شده‎اند، سرشان به طرف جنوب بوده‌است.از اشیایی که همراه با اسکلت‎ها به دست آمده می‌توان به خنجر، سرنیزه و پیکان در گور مردان و سنجاق سینه، مهره های  تزئینی، پولک و... در گور زنان اشاره کرد‎ .

اردبیل قدیم

سفال اردبیل دردوره ی مفرغ

بررسی باستان شناسان بر روی ۱۲ قلعه و گورستان قدیمی اردبیل که قدمت آنها به دوره  ی عصر آهن می‌رسد سبب کشف سفال‌هایی شد که بیانگر تداوم فرهنگی از عصر مفرغ جدید تا دوره ی اشکانی است.این سفال از لحاظ طرح و نقش بسیار شبیه به هم به سفال اردبیل معروف شده‌است. بر اساس آن می‌توان تداوم فرهنگی نقوش سبک اردبیل را نشان داد. چرا که سبک و فرم سفال‌ها در طی دوران‌های مختلف تغییر چندانی نکرده‌است.

از سایت اداره کل امور عشایر استان اردبیل

 

گورستان های کشف شده ی پیش ازتاریخ دراردبیل

بررسی‌های انجام شده در۴ نوع قبر در منطقه ی اردبیل دوران عصر آهن I تا آهن III رابه وضوح ترسیم می نماید وبه نظر می‌رسد در گذشته‌های بسیار دور مورد تاراج قرار گرفته‌است.این نوع ازگورستان هارا، کورگان می‌نامند. در تمامی مناطق قفقاز و ماورای قفقاز پراکنده هستند و به لحاظ سازه و معماری به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند. هر کدام دارای مشخصات خاصی هستند ولی عملکرد تمام آنها به یک گونه بوده‌است. گورستان‌های بررسی شده بین اردبیل و مشکین شهر قرار دارند.

واژهٔ اردبیل یک واژه ایرانی است که ریشه در اوستایی دارد که از واژه «آرتا» (به‌معنی مقدس که در فارسی میانه تبدیل به «ارد» شده‌است و در کلماتی نظیر اردشیر، اردوان، اردستان، اردکان آمده‌است) و «ویل» به معنی شهر تشکیل شده‌است. وسعت این شهرستان ۳۸۱۰ کیلومتر مربّع است و چهرهٔ عمومی شهرستان اردبیل متأثّر از ارتفاعات کوهستان‌های ساوالان (سبلان)،باغرو (تالش) و بزغوش است که این عوامل طبیعی سبب محصور شدن آن شده‌اند. اردبیل از مناطق با اهمیّت ایران به‌شمار می‌آید و دارای آثار و ابنیّه تاریخی و جاذبه‌های طبیعی بسیار زیادی است.

اردبیل در دورهٔ سلجوقیان

در اواخر عهد سلجوقیان که مصادف با قدرت یافتن دولت گرجستان بود، اردبیل از حملات گرجیان آسیب بسیار دید و در ۶۰۵ ه‍. ق، /۱۲۰۹م. غارت شد و گفته‌اند که دوازده هزار تن از مردم آن کشته شدند.[۴۳] حملهٔ گرجیان از حوادث ناگوار این عهداست. گرجیان در این دوران، که مدّت آن در کتاب‌ها متجاوز از یک قرن نوشته شده، بلای بزرگی برای مسلمانان آذربایجان به ویژه اردبیل بودند و از قتل و آزار آنان خودداری ننمودند. شهرها و روستاها را ویران کردند، مردم بی گناه بسیاری را کشتند. حتّی در اردبیل به انتقام سوخته شدگان نخجوان، جمعی را در آتش انداخته و سوزانیدند و از هیچ گونه رفتار ناشایست روی برنتافتند.[۴۴]

دوره صفویه

شهر اردبیل در عهد صفویّه به حدّ اعلای ترقّی خود رسید. مردم اردبیل تا قرن هشتم هجری قمری، شافعی مذهب بودند. امّا در قرن نهم هجری قمری، در زمان خواجه علی سیاهپوش نهضت تشیع در اردبیل بروز کرد و در اواسط این قرن بود که مریدان شیخ صفی به عنوان جهاد مذهبی به کشورهای مجاور، داغستان و چرکسان و گرجستان حمله می‌بردند. سرانجام همین نهضت تشیّع موجب تشکیل دولت جدید صفوی گردید. اردبیل در زمان سلطان جنید، جدّ شاه اسماعیل اوّل در شمار شهرهای محترم و مقدّس شیعیان مانند مکّه، نجف،مشهد و کربلا درآمد.[۴۳] در دورة صفوی، اردبیل دارالامان و بست و پناهگاه مجرمان بود و شاه عبّاس در شعبان ۱۰۱۴ هجری قمری، فرمانی صادر کرد که اردبیل که به وسیله امیر تیمور گورکان دارالامان اعلام شده بود، همچنان دارالامان باقی بماند. نام اردبیل در جنگ‌های ایران و عثمانی مکرّر آمده‌است. شاه تهماسب دوم پس از فتح تبریز به دست ترکان عثمانی، از آنجا به اردبیل و سرانجام به قزوین و تهرانگریخت. آذربایجان موقّتاً زیر فرمان ترکان عثمانی قرار گرفت ولی نادر شاه، عثمانیان را در سال ۱۱۴۲ هجری قمری، بیرون راند و چند سال بعد در مغان تاج‌گذاری کرد و تشریفات این تاج‌گذاری در اردبیل به عمل آمد. بعد از انقراض صفویّه، اردبیل اهمیّت و اعتبار اوّلیّة خود را از دست داد و در این امر، خواست نادر شاه اثر مستقیم داشت، زیرا که او از صوفیان و شیخاوندان صفوی اردبیل بیم داشت و از هر اقدامی که موجب تضعیف آن‌ها می‌شد، خودداری نمی‌نمود و برای از بین بردن علاقه‌مندان مؤثّر خاندان شیخ صفوی همواره تلاش می‌نمود.

پل ججین(داش کسن)

نام پل: پل آغلاغان نير
نام شهرستان: نير
آدرس: جاده اردبيل به سراب
قدمت: صفوي
شماره ثبت: 2558
ابعاد: 37/90×5×5/50 متر
بستر و مشخصه تاريخي پل: اين پل بر روي رودخانه نير بنا شده است.
تاريخ شروع مرمت: سال 1377 ه.ش
توصيف معماري:
اين پل داراي چهار چشمه با پايه هاي سنگي و طاق هاي آجري مي باشد. اندازه هر چهار دهانه قوس متفاوت است.
شرح مختصري در مورد تاريخچه پل:
اين پل يادگار دوران صفويه مي باشد از سال 1377 ه.ش عمليات مرمتي توسط سازمان ميراث فرهنگي شروع شده است.
مشخصات فني:
اين پل شامل چهار دهانه آجري با قوس هاي مربع (شمشيري) و موج شکنهاي سنگي مي باشد.

پل تاریخی اردبیل

 

 نام اردبیل درمنابع تاریخی بعد ازاسلام به صورتهای اردویل (حدودالعالم؛ مسالک وممالک اصطخری ؛ سکه ابوبکربن محمدازاتابکان آذربایجان وتاریخ میافارقین ابن ازرق) ، اردبیل (تقویم البلدان ابوالفدا) وبیشتربه صورت اردبیل دراغلب آثار جغرافیایی جغرافیدانان مسلمان (ابن خرداذبه، ابن رسته، یعقوبی، ادریسی، مقدسی، ابن الفقیه، قزوینی، مستوفی ویاقوت حموی ) آمده است. بلاذری نیزدرفتوح البلدان خود که به تاریخ صدراسلام اختصاص دارد نام این شهر را اردبیل نوشته است. نام اردبیل به صورت کنونی اش دراکثر سکه هایی که درقرون 4و5و6و7و8 دراین شهر ضرب شده ( به استثنای سکه ابوبکربن محمد) تکرارشده است. مورخ ارمنی " لووند" درپایان قرن هشنم میلادی (قرن دوم هجری) نام اردبیل رابه صورت " ارت ویت " ضبط کرده که بعدها به ظن مارکوارت " ارت ویل " شده است. (1) تاآنجایی که منابع موجود نشان می دهند، نام اردبیل یاارویل درهیچ نوشته ای به صورت " ارتاویل" نیامده بلکه این صورت، هیئت بازسازی شده "اردویل" منابع بعد ازاسلام می باشد. صادق هدایت درزیر نویس فقه 56 ساله ترجمه رساله پهلوی " شهرستان های ایران" می گوید: شاید مقصود از حاکم نشین اتورپاتکان( درجغرافیای استرابون) اردبیل باشد که به زبان ارمنی " ارت وت" می نامند.          از سایت جمع گردشگری اردبیل

 

بازدید : 71 تاریخ : چهارشنبه 12 تير 1398 زمان : 10:7 نویسنده : ف.م.ن نظرات ()

آغاز تاریخ ایران

 

آغاز تاریخ ایران:

تاریخ ماد :

گر چه قبل از حکومت ماد عیلامی ها در سرزمین ایران حکومت کردند.  اما در کتب تاریخ خوانده ایم که  زندگی بر روی فلات ایران و ایجاد یک حکومت در این ناحیه با مهاجرت آریایی ها به فلات ایران شروع شده.   اولین موج مهاجرت از شمال فلات ایران و از سیبری بود که در هزاره ی 4 و3 قبل از میلاد رخ داد..   اما دومین موج مهاجرت که مربوط به آریایی هاست در هزاره دوم(2) ق.م بود که سه گروه پارس ها پارت ها و ماد ها به ایران آمدند.

همسایه های ایران آن زمان در غرب  قدرت هایی چون اورارتو ، آشور، بابل،لودیه، و مصر بودند.   ماد ها مدام با آشور در جنگ بودند. آشوری ها مردمی وحشی بودند که قانون نداشتند و به امپریالیسم باستان مشهورند.همچنین آشوری ها علاقه زیادی به تصرف ایران و به دست آوردن منابع آن داشتند.  ماد ها در بسیاری از موارد فرهنگ و تمدن را از همسایه های غربی خود گرفتند و بیشتر از اورارتو.

دیا اوکویکی از بزرگان در بین ماد ها بود و مسئول برقراری نظم و داور در بین آن ها.   تا اینکه در سال700ق.م حکومتی تشکیل می دهد و مقر پادشاهی خود را هگمتانه(اکباتان) قرار می دهد و به این ترتیب موسس اولین سلسله آریایی نام می گیرد.

از جمله اقدامات دیا اوکو:    1-ایجاد مرکزیت  2-تشکیل نیروی نظامی قبیله ای  برای حفاظت از شاه و پایتخت  3-تشکیل نیروی اجرایی(امر بران) 4- ایجاد ارگ سلطنتی و ...

بعد از دیا اوکو فراارتس و هوخشتره هم بودند(ایجاد اولین ارتش آسیایی)

آثار به جا مانده از شهر های ماد:

تپه حسنلو در آذربایجان

تپه حسنلو

 

تپه بابا جان در لرستان

آثاری در هگمتانه(همدان)

ف.م.ن  وبلاگiranviranshenasi.rozblog.com

بازدید : 79 تاریخ : سه شنبه 03 مهر 1397 زمان : 20:30 نویسنده : ف.م.ن نظرات ()
تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز

آمار سایت
  • کل مطالب : 20
  • کل نظرات : 3
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 0
  • آی پی امروز : 0
  • آی پی دیروز : 0
  • بازدید امروز : 1
  • باردید دیروز : 1
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 0
  • بازدید هفته : 1
  • بازدید ماه : 245
  • بازدید سال : 2,095
  • بازدید کلی : 7,588
  • مطالب